پرش به محتوا
۲۰ مهر ۱۴۰۵ [میزان]
مركز الزهراء الديني الثقافي پایگاهی برای علم، معرفت و آگاهی
مقاله حدیث

خیابان ، خیابان های بهشت

محمدی مرتضی 4 دقیقه مطالعه 90

توصیف بهشت

خیابان

خیابان های بهشت

شاید

تا الان

به یک باغ خیلی قشنگ یا یک خیابان و سرک زیبا

وارد شده باشید

و از زیبایی آن  لذت برده اید

بلی

بنده هم تجربه کرده ام

اما جالب است

بدانیم

این خیابان های به اصطلاح vip و خیلی قشنگ

در مقابل خیابان های بهشت

هیچ است

در یک حدیثی از

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌وآله وارد شده است : راه و کوچه را سِکّه نامگذاری نکنید، زیرا سِکّه‌ای وجود ندارد مگر سِکّه‌های (راه‌ها و کوچه‌های) بهشت.

قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص لَا تُسَمُّوا الطَّرِیقَ السِّکَّةَ فَإِنَّهُ لَا سِکَّةَ إِلَّا سِکَکُ الْجَنَّةِ.

 [وسایل الشیعه الی تحصیل مسایل الشریعه - مجلد ۵، صفحه ۳۴۰ ابواب احکام المساکن ]

کلمه «سِکّه» در لغت عرب به معنای کوچه، راه پهن، یا خطی از درختان خرماست که در یک ردیف کاشته شده‌اند.

در کتب لغت آمده است

السکة : رديفى از درخت ، راه هموار ؛ كوچه‌ى فراخ بسان رسته‌ى درختان‮(فرهنگ ابجدی ، ص ١٩٤)‮‮

أوسع من الزقاق [ وسیعتر از کوچه]  (العین ، ج ٥ ، ص ٢٧٢)‮‮أوْسَعُ‌ من الزُّقَاق.و الطَّرِيْقَةُ‌ من النَّخِيل(المحیط في اللغة ، ج ٦ ، ص ٧٢١)‮‮ ‮السطر من الشجر ، ‮الطريق المستوي،و منها سكَّة الحديد ،  ‮الزقاق الواسع على التشبيه بسِكَّة الشجر (المنجد فی اللغة ، ج ٠ ، ص ١٤٣)‮‮

السطر المصطف من الشجر و النخيل (‏لسان اللسان ، ج ١ ، ص ١١٦)

البته

مقصود رسول الله ص

حرمت نامگذاری نیست

بلکه حضرت خواسته اند با نگاهی والای معنوی و تربیتی، کلام و نامگذاری‌های روزمره را به حقیقتِ سرای باقی پیوند بزنند تا انسان‌ها همواره با شنیدن یا به‌کار بردن این واژه، به یاد راه‌ها و کوچه‌های بهشت بیفتند و شوق رسیدن به آن مسکن واقعی را در دل زنده نگه دارند.

ریشه قرآنی این احادیث در بسیاری از آیات است

قرآن در برخی از آیات وقتی  نعمت های بهشتی را یاد میکند تعبیر به مَثَل و نظیر میکند

​در قرآن کریم ۲ آیه با این عبارت وجود دارد:

​۱. سوره رعد، آیه ۳۵:

مَّثَلُ الْجَنَّتِ الَّتِی وُعِدَ الْمُتَّقُونَ تَجْرِی مِن تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ أُكُلُهَا دَائِمٌ وَظِلُّهَا

​۲. سوره محمد، آیه ۱۵:

مَّثَلُ الْجَنَّتِ الَّتِی وُعِدَ الْمُتَّقُونَ فِیهَا أَنْهَارٌ مِّن مَّاءٍ غَیْرِ آسِنٍ وَأَنْهَارٌ مِّن لَّبَنٍ لَّمْ یَتَغَیَّرْ طَعْمُهُ وَأَنْهَارٌ مِّنْ خَمْرٍ لَّذَّةٍ لِّلشَّارِبِینَ وَأَنْهَارٌ مِّنْ عَسَلٍ مُّصَفًّى...

مَثَل بهشتی که به پرهیزکاران وعده داده شده این‌گونه است: در آن نهرهایی است از آبی که بدبو و تغییریافته نمی‌شود، و نهرهایی از شیری که طعم آن دگرگون نمی‌گردد، و نهرهایی از شرابی که برای نوشندگان سراسر لذت است، و نهرهایی از عسل خالص و پاکیزه...

​

​کلمه مَثَل در لغت به معنای شبیه، نظیر است

آیه

نمی فرماید

بهشت

باغ  و گل است

می فرماید

بهشت  شبیه باغ ها و  نهر ها است

در ذهن ما همیشه گل و باغ بهترین لذت ها و خواهشات انسان ها است

لذا  ذهن ما

هیچگاه تصوری بالاتر از همین لذت های دنیوی ندارد

شما هرچه به یک انسان بگویید

لذتی بالاتر از گل و باغ و شیر و عسل تصور کن

نمیتواند

چون تجربه نکرده است  ، او حق دارد نفهمد

قرآن در این دو آیه

وقتی بهشت را توصیف میکند

نمی فرماید بهشت گل است

چون گل نیست

عسل هم نیست

بلکه میلیاردها برابر بالاتر از گل و عسل است

حقیقت بهشت و نعمت‌های آن از افق فهم انسانِ محصور در عالم ماده بالاتر است. ذهن انسان تنها نعمت‌های محسوسِ دنیا مانند باغ، درخت، آب روان و شیرینی را تجربه کرده است. بنابراین، قرآن با استفاده از مثال و تشبیه، آن حقایق فوق‌مادی را به ذهن انسان نزدیک می‌کند تا درک اولیه و تصویری از آن داشته باشد.

همان‌طور که در روایات دیگر هم  آمده، در بهشت نعمت‌هایی است که هیچ چشمی ندیده و هیچ گوشی نشنیده و به قلب هیچ انسانی خطور نکرده است. بنابراین، نام‌هایی مانند نهر، شیر، عسل و سایه که برای نعمت‌های بهشتی به کار می‌روند، تنها مشترک لفظی یا تمثیلی از آن حقایق برتر هستند و حقیقت آن‌ها بسیار والاتر از نمونه‌های دنیوی است.

در روایت بالا هم پیامبر اکرم ص

میفرمایند

کوچه

کوچه های بهشت است

در استعمالات عرفی و زبان محاوره‌ای، این ساختار برای بیان کمال، اصالت و برتری بی‌رقیب یک چیز در جنس خودش به کار می‌رود. وقتی می‌گوییم کوچه، کوچه بهشت است یعنی تمام ویژگی‌های عالی یک کوچه (زیبایی، صفا، آرامش) به حد نهایت خود در آن وجود دارد.

در ادبیات عامیانه ما هم

از این روش استفاده میشود

​انار، انار قندهار  است.

سیب  ، سیب غزنی

مرد ، مردی علی ع

غذا ، غذای قابلی مزاری

و بالاخره

از زبان رسول خاتم الانبیاء صلوات اللّٰه علیه و علی آله

کوچه

کوچه های بهشت است

خدایا

ما را هم از کوچه های بهشت

محروم نکن !

اشتراک‌گذاری

نظرات (0)

اولین نفری باشید که نظر می‌دهد.

نظر خود را بنویسید

نظرات پیش از انتشار بررسی می‌شوند و ایمیل شما هرگز نمایش داده نمی‌شود.